Rollenspel bij sollicitaties

Rollenspel bij sollicitaties

Tijdens een rollenspel nemen zowel de kandidaat als de acteur(s)/actrice(s) een rol aan. Deze rol is vaak gelieerd aan een specifieke situatie die tijdens het uitvoeren van de functie zou kunnen voorkomen. De assessoren kunnen er ook voor kiezen om je juist een rol aan te laten nemen niet direct gelieerd is aan de functie, om te kunnen analyseren hoe je als persoon handelt in bepaalde situaties. Je zult bijvoorbeeld een rol aan moeten nemen als leidinggevende, adviseur, of een rol waarbij je een gesprek aan moet gaan met een klant of collega.

Verloop van een rollenspel

Tijdens een rollenspel is het belang dat je op zoek gaat naar de weerstand van jouw tegenspeler(s) en deze wegneemt om hen vervolgens te beïnvloeden. De acteurs tegenover je hebben namelijk instructies gekregen om jou weerstand te bieden tijdens het rollenspel. Wanneer je op zoek gaat naar de weerstand van jouw tegenspeler, kun je hier op inspelen. De acteurs zullen naar mate het rollenspel vordert ook hun hakken minder in het zand zetten, en je zelfs wat in de goede richting sturen. Probeer deze signalen op te pikken en hierop te anticiperen.

Je krijgt van te voren een instructieblad en een bepaalde voorbereidingstijd. Zorg dat je alle punten geconcentreerd doorleest en ga zelfverzekerd het gesprek in. Hieronder worden een aantal mogelijke rollen doorgenomen.

Rol: Leidinggevende

De rol van leidinggevende kan de assessoren inzicht geven in jouw leidinggevende capaciteiten. In jouw leidinggevende rol moet je bijvoorbeeld werknemers overhalen tot bepaald gedrag of aan moeten sporen tot bepaalde acties. Het zou ook kunnen dat je werknemers moet aanspreken op ongewenst gedrag. Houdt er rekening mee dat de acteur(s) tegenover je in hun script flink wat conflictstof hebben om te zorgen dat zij het jou lastig kunnen maken. Je bent in het leidinggevende scenario bijvoorbeeld benoemt tot manager in de organisatie, waardoor medewerkers van streek zijn, omdat zij die functie ook ambieerden. Hierdoor reageren zij tijdens het rollenspel mogelijk in eerste instantie fel. Het is jouw taak om erachter te komen waar die bitterheid vandaan komt, en het om te keren naar een constructieve oplossing.

Het is van belang dat je tijdens dit gesprek laat zien dat je leidinggevende capaciteiten beheerst. Het gaat niet om simpel delegeren en vanuit jouw machtige positie het spel hard tegen hard spelen. Het is belangrijk dat je tot een constructief einde komt. Speel in op jouw tegenspelers, laat niet over je heen lopen en luister goed naar wat er gezegd wordt. Stel open vragen waardoor je jouw tegenspeler(s) als het ware dwingt om meer informatie prijs te geven.

Rol: Adviseur

De rol van adviseur komt ook wel eens voor tijdens een assessment. Hier wordt geanalyseerd hoe jouw beslissingscapaciteiten zijn en of je ruggengraat kunt tonen wanneer je onder druk moet presteren. Tijdens deze rol moet je bijvoorbeeld verschillende opties met zowel voor- als nadelen afwegen. Uiteindelijk moet je kiezen voor een optie en deze presenteren voor jouw tegenspeler(s). Het belangrijkste hierbij is dat er geen goed of fout is, want alle varianten hebben plus- en minpunten. Jouw tegenspeler(s) hebben voor alle varianten een aantal minpunten klaar om jouw keuze als het ware op onderuit te halen.

Wanneer je jouw presentatie hebt afgerond zullen de acteurs/actrices hun commentaar op jouw keuze aangeven. Zij zullen uiteraard ingaan op de minpunten van jouw keuze en uitleg vragen. Het is hier van belang om overtuigend en doortastend te zijn, laat zien waar je voor staat en licht dit zo goed mogelijk toe. Draaf echter niet door, zorg dat je ook open staat voor dialoog en suggesties van jouw tegenspelers.

Rol: gesprek met collega

Deze rol heeft betrekking op een gesprek met een collega, waarbij het de bedoeling is om een vooraf bepaald doel te bereiken. Essentieel is hier om wel collegiaal te blijven en gezamenlijk tot een constructieve oplossing te komen. Er kunnen je hier bijvoorbeeld situaties worden voorgelegd waarbij je een collega moet aanspreken op ongewenst gedrag of dat je deze persoon moet motiveren meer in het teambelang te werken. Een andere variant kan zijn dat je iets van jouw collega gedaan wilt krijgen.

Bij een gesprek met een collega is het van belang om collegiaal te zijn en op een vriendelijke manier met elkaar om te gaan. Wanneer je te direct bent of de confrontatie te hard aangaat kan dit averechts werken. Jouw doel is om de achterliggende behoefte van jouw collega te ontdekken en op een creatieve manier oplossingen aan te dragen. Ook is het belangrijk om de achterliggende gedachte, het werken in teamverband, niet uit het oog te verliezen in dit gesprek.

Rol: gesprek met klant

Bij commerciële functies met veel contact met klanten zou je een rollenspel, waarbij je een gesprek voert met een klant, kunnen verwachten. Veelvoorkomende simulaties zijn: het omgaan met een ontevreden klant, of een klant die vindt dat hij slecht is behandeld door een collega van u. Ook wordt weleens een situatie voorgelegd waarbij je te maken krijgt met een klant die ten onrechte ontevreden is over de geleverde service of diensten.

Bij een gesprek met een klant is het nog belangrijker dan anders om vriendelijk te blijven en begrip te tonen voor de situatie. Je kunt namens de organisatie excuses aanbieden, maar wat essentieel is dat je geen voorbarige uitspraken doet over wie er eventueel schuldig is. Voordat je gaat werken aan een oplossing moet je de klant het idee geven dat je hebt begrepen wat het probleem is. Het is belangrijk om je niet onder de voet te laten lopen door een boze klant en beloftes te doen die je niet kunt nakomen. Je dient het doel van het rollenspel voor ogen te houden en zo mogelijk een win-win situatie te creëren. Creativiteit, kalmte en vriendelijkheid worden tijdens dit soort gesprekken op prijs gesteld.

Tips bij een rollenspel

  • Probeer bij een rollenspel de weerstand van jouw tegenspeler(s) weg te nemen en hierop in te spelen.
  • Dominant vriendelijk gedrag wordt vaak beantwoord met onderschikkend vriendelijk gedrag. Dit betekent dat wanneer je iemand op vriendelijke wijze instrueert, dit een positievere uitwerking heeft dan wanneer je mensen commandeert.
  • Let op non-verbale communicatie: kijk mensen aan, knik aanmoedigend en maak gebruik van ondersteunende handgebaren.